Czynsz nie zawsze w pieniądzu!

.
Utarło się, że czynsz najmu lokalu jest oznaczony w pieniądzu.
Nie jest to jednak jedyny możliwy sposób jego ustalania.

Czynszem mogą być świadczenia usług najemcy wobec wynajmującego.
Na przykład świadczenie usług eksperckich.

Może to być jednorazowe świadczenie usługi – wtedy mamy do czynienia z czynszem „opłaconym” jednorazowo za cały okres najmu, jeśli najem jest na czas określony, ale może być to także kombinacja czynszu w postaci niepieniężnej za jakiś określony czas, a za inny okres – w postaci pieniężnej.

Trzeba w umowie najmu wyraźnie określić, jaki okres najmu ma być równowartością świadczonej usługi.

Czynszem może też być przeniesienie przez najemcę na wynajmującego własności jakiejś rzeczy, o określonej wartości.

Wówczas wartość tej rzeczy, którą strony umowy najmu powinny w umowie wyraźnie określić, pozwoli na precyzyjne określenie czasu korzystania z lokalu przez najemcę.

Czynszem może też być oddanie w najem przez najemcę wynajmującemu innego lokalu lub innej rzeczy.

W powyższych przypadkach nie chodzi o potrącenie kwoty czynszów ani potrącenie kwoty wartości rzeczy lub usług z czynszem, bo wtedy czynsz byłyby w istocie określony w pieniądzu, a jedynie rozliczony przez kompensatę.

Czynszem bowiem jest świadczenie polegające na określonym zachowaniu się najemcy wobec wynajmującego, a nie kompensata wartości.

Dla celów podatkowych i fakturowania trzeba naturalnie określić wartość obydwu świadczeń, co jednak nie zmienia istoty sprawy, że czynsz nie jest określony w pieniądzu, lecz w świadczeniach innego rodzaju.

Nic też nie stoi na przeszkodzie, aby czynsz początkowo w umowie ustalony w pieniądzu, został następnie „zapłacony” świadczeniem niepieniężnym, o ile wynajmujący na to się zgodzi.

W takim wypadku od początku mamy do czynienia z umową najmu z czynszem oznaczonym w pieniądzu.

Różnica jest taka, że zamiast efektywnej zapłaty najemca wykonuje za zgodą wynajmującego inne niż pieniądz świadczenie.

Konkludując, oznaczanie czynszu jako świadczenie niepieniężne lub częściowo pieniężne i częściowo niepieniężne, w niektórych, nieczęstych sytuacjach, może być przydatne w stosunkach obustronnie profesjonalnych.

Tym bardziej, jeśli strony umowy najmu prowadzą ze sobą inne interesy, których jedynie uzupełnieniem jest korzystanie przez jedną ze stron z lokalu kontrahenta.

Przemysław Ostrzyżek